Foxtrot

Er zijn musicals die vallen als een zacht dekentje en je met een warm hart naar huis sturen. Foxtrot doet het tegenovergestelde. Ze nodigt je uit om te glimlachen terwijl de vloer onder je voeten begint te scheuren. Dat blijft, bijna vijftig jaar na de première, haar grootste kracht — en tegelijk haar grootste risico.

Glimlachen terwijl de grond barst

Deze nieuwe herneming van Foxtrot is met grote zorg gemaakt. De muziek van Harry Bannink staat nog altijd als een huis en de teksten van Annie M.G. Schmidt blijven genadeloos helder wanneer ze mogen snijden. De voorstelling opent bewust licht en verleidelijk. De eerste akte volgt een klassiek, bijna ouderwets musicalstramien: een jong meisje belandt in de grote stad, wordt verliefd en droomt van een ander leven. Het verhaal is eenvoudig, maar charmant gebracht. De onderliggende dreiging is al voelbaar, zij het slechts fluisterend.

Gerrie van der Klei straalt op haar tachtigste een autoriteit uit waar geen regie tegenop kan

Daardoor gaat het publiek de pauze in met een warm, vrolijk en gerust gevoel. In de tweede akte verschuift de toon merkbaar. De lichtheid maakt plaats voor confrontatie en de dreiging die eerder fluisterde, krijgt nu een volle stem. Het wordt intenser, donkerder en bij momenten ronduit beklemmend. Hier durft de voorstelling te tonen waar het echt over gaat: wegkijken, aanpassen, overleven. De slotsong ‘De Laatste Dans’ werkt als een mokerslag — geen nostalgie, maar een ijzingwekkende spiegel voor vandaag.

Gerrie van der Klei straalt op haar tachtigste een autoriteit uit waar geen regie tegenop kan. Haar présence, timing en doorleefd spel zijn van wereldklasse. Alleen al haar verschijning tilt de voorstelling naar een hoger niveau. De vrouwelijke rollen zijn stuk voor stuk uitzonderlijk sterk en blinken uit in perfecte komische timing. Renée de Gruijl geeft Lisette precies die laag van glamour, ironie en kwetsbaarheid die de rol nodig heeft. Teuntje Post maakt van Josien geen naïef slachtoffer, maar een jonge vrouw die langzaam beseft wat de prijs is van schaamte, liefde en maatschappelijke veroordeling. Ze neemt het publiek moeiteloos mee: ze laat lachen, ontroert en zorgt voor tranen.

Marjolijn Touw bewijst als Rosie waarom ze al jaren tot de top behoort, met een heerlijke aarding en trefzekere humor. De rol van Jules wordt overtuigend gespeeld door William Spaaij. Wanneer hij benoemt wat anderen liever negeren, krijgt de voorstelling extra lagen en wordt het spanningsveld tussen entertainment en dreiging expliciet voelbaar.

Foxtrot is lichtvoetig verleidend en gevaarlijk confronterend

Visueel en muzikaal zit deze productie sterk in elkaar. Het decor ondersteunt het verhaal zonder te overheersen, de musici zijn uitstekend, de dans is strak en energiek en bevat een fijn vleugje humor. Deze Foxtrot durft licht te zijn. Ze durft te vermaken. Ze durft ouderwets glamoureus te ogen — en precies daarom werkt ze. De eerste akte mist misschien een rafelig kantje, maar die lichtvoetigheid kan evengoed gezien worden als een bewuste verleiding: een vrolijke dans aan de rand van de vulkaan.

Je glimlacht, je ontspant, en pas later besef je hoe dicht je bij het vuur stond. Foxtrot is lichtvoetig verleidend en gevaarlijk confronterend — ook bijna vijftig jaar later.

Foxtrot gaat op tournée in Nederland tot eind juli. Meer informatie & tickets via www.foxtrotdemusical.nl

Door Ann Van Kerschaver  

Foto’s: Danny Kaan